Θα Μπορούσατε Ποτέ να Κερδίσετε Αγώνα Σκάκι με Κομπιούτερ;

Φαντάζει παράξενο και μάλλον απίθανο, σωστά; Πώς είναι δυνατόν ένας ανθρώπινος εγκέφαλος να συγκρουστεί με ένα κομπιούτερ και να στεφθεί νικητής; Στην περίπτωση του σκακιού, συχνά έχουν υπάρξει αγώνες ανάμεσα σε ανθρώπους και κομπιούτερ. Μάλιστα, πολλές είναι οι περιπτώσεις όπου ένας άνθρωπος σκακιστής δυσκόλεψε αφάνταστα ένα κομπιούτερ. Κυριότερο παράδειγμα διαχρονικά υπήρξε η τιτανομαχία του Γκάρυ Κασπάροφ ε τον υπολογιστή Deep Blue από την IBM.

Ο Γκάρυ Κασπάροφ ήταν Ρώσος πρωταθλητής στο σκάκι, ενώ θεωρείται από πολλούς ως ο καλύτερος άνθρωπος σκακιστής σε ολόκληρο τον κόσμο. Μία τέτοια αναμέτρηση, όπως ήταν λογικό, έστρεψε όλα τα φώτα της δημοσιότητας επάνω στην επερχόμενη σύγκρουση. Στην πραγματικότητα, δεν ήταν απλά μία σύγκρουση. Ακολούθησαν πάρα πολλές συγκρούσεις ανάμεσα στον Κασπάροφ και τον υπολογιστή. Σε κάποιες ο Κασπάροφ έχασε, ενώ σε κάποιες υπερίσχυσε και έδωσε ελπίδες σε όλους τους ανθρώπους που πίστευαν πως η νίκη απέναντι σε ένα κομπιούτερ αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός.

Φυσικά από τότε έχουν λάβει χώρα πάρα πολλές ακόμη αναμετρήσεις, με τους υπολογιστές να νικούν κατά κράτος ακόμη και Παγκόσμιους Πρωταθλητές στο σκάκι, όπως στην περίπτωση του Κράμνικ. Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι άνθρωποι σκακιστές έχουν ξεπεραστεί ή ότι οι ικανότητές τους είναι περιορισμένες; Σε καμία περίπτωση. Αρκεί να αναρωτηθεί κανείς ποιοι δημιουργούν τους υπολογιστές. Πρόκειται επομένως για αναμετρήσεις μεταξύ ανθρώπων.

Οι υπολογιστές εξ ορισμού οφείλουν να υπολογίζουν τα πάντα. Με αυτό το σκεπτικό, υπολογίζουν τις επόμενες κινήσεις των παιχτών και μπορούν να αντεπεξέρχονται σε αυτές. Μάλιστα, έχοντας ένα σύνολο από κινήσεις στο λογισμικό τους, επιλέγουν την καλύτερη κίνηση για την κάθε περίπτωση. Πρόκειται λοιπόν για μία δράση αυτοματοποιημένη, η οποία επιφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα χωρίς περιθώρια λάθους.

Ο ανθρώπινος νους, όσο γυμνασμένος και επιδέξιος κι αν είναι, δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί σε μία τελειοποιημένη μορφή λογισμικού. Στην περίπτωση που ο άνθρωπος κερδίσει το κομπιούτερ, αυτό θα σημαίνει ότι υπάρχει στον υπολογιστή κάποιο ελάττωμα. Για το συγκεκριμένο ελάττωμα, φυσικά, θα ευθύνεται ο ανθρώπινος παράγοντας. Αυτές οι σκέψεις ίσως δυσαρεστούν ορισμένους, αλλά αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα.

Με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, μάλιστα, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα για τον άνθρωπο. Η τεχνητή νοημοσύνη σηματοδοτεί μία καινούρια πραγματικότητα. Τα κομπιούτερ πλέον έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν ξεχωριστές λειτουργίες που δεν τους έχουν υποδειχθεί από τον άνθρωπο. Μέσα από την κατάλληλη επεξεργασία των δεδομένων και των γνώσεων που κατέχουν, μπορούν να αναπτύξουν ξεχωριστές δομές και να συμπεριφερθούν αναλόγως.

Κάτι τέτοιο σημαίνει πως ο υπολογιστής μπορεί πια να προβλέψει μία σκακιστική κίνηση, ακόμη κι αν ο προγραμματιστής του δεν το έχει κάνει αυτό. Ως εκ τούτου, είναι δυνατόν να ερμηνεύσει τις κινήσεις και να προσθέσει το δικό του λιθαράκι. Αν σε αυτό συνυπολογιστεί ότι τα κομπιούτερ δεν επηρεάζονται από οποιονδήποτε εξωτερικό παράγοντα (κόπωση, άγχος, «κακή μέρα» κτλ.), τότε είναι εύκολο να κατανοήσει κάποιος την ανισότητα της μάχης.

Συνεπώς, δεν έχει σημασία αν ο άνθρωπος μπορεί να υπερισχύσει απέναντι σε έναν υπολογιστή σε έναν αγώνα σκάκι. Σημασία έχει να προσπαθεί να βελτιώνει τις γνώσεις του πάντοτε και να στοχεύει ολοένα και ψηλότερα σε κάθε αγώνα σκάκι!