Η Ιστορία του Σκακιού Που Χάνεται στην Αρχαιότητα

Το σκάκι δεν πρόκειται για μία σύγχρονη εφεύρεση. Αντιθέτως, υπάρχει εδώ και χιλιετίες και απαντάται σε ολόκληρο τον κόσμο. Συγκεκριμένα, παραλλαγές του σκακιού βρίσκουμε στην αρχαία Ελλάδα, την Αίγυπτο, την Κίνα αλλά και την Ινδία. Μάλιστα, η κοινή παραδοχή ως προς τον εμπνευστή του σκακιού αναφέρει τον βραχμάνο Σίσσα. Μέχρι και σήμερα, ωστόσο, δε γνωρίζουμε τον ακριβή χρόνο εφεύρεσης του σκακιού (Créditos Rápidos nuevos en Madrid 24h). Οι μαρτυρίες είναι αμφιλεγόμενες και το μόνο σίγουρο είναι το γεγονός ότι υπάρχουν πολλές παραλλαγές που συγκλίνουν όμως στο κεντρικό άξονα του παιχνιδιού.

Η τελική μορφή του σκακιού εμφανίζεται στην Ευρώπη κατά τον 15ο αιώνα και παραμένει αναλλοίωτο από τότε. Στην αρχαιότητα, όμως, βρίσκουμε το ζατρίκιον στο Βυζάντιο (το οποίο προέρχεται απευθείας από τον περσικό πολιτισμό) και το τσατουράγκα στην Ινδία. Κύριο μέλημα στο τσατουράγκα συγκεκριμένα ήταν να τονιστούν τα τέσσερα στοιχεία υπεροχής της Ινδίας, τα οποία ήταν ο ελέφαντας, τα άρματα, το ιππικό και το πεζικό.

Όπως κατανοεί κανείς εύκολα, η σημερινή μορφή του σκακιού σχετίζεται άμεσα με το τσατουράγκα και την απεικόνιση αυτών των όπλων. Πλέον, έχουμε το άλογο (που συμβολίζει το ιππικό), τα πιόνια και τον αξιωματικό (που απεικονίζουν το πεζικό), τον βασιλιά και τη βασίλισσα, όπως και τον πύργο (που ενδεχομένως να έχει κάποια σχέση με την απεικόνιση των αρμάτων).

Η βασίλισσα και περισσότερο ο βασιλιάς προστατεύονται από τα υπόλοιπα πιόνια στην σκακιέρα. Όταν ο βασιλιάς χτυπηθεί, το παιχνίδι τελειώνει. Επομένως, σκοπός του παιχνιδιού είναι η προφύλαξη του βασιλιά με την ταυτόχρονη επίθεση στον βασιλιά του αντιπάλου. Τα πιόνια κινούνται με συγκεκριμένο τρόπο επάνω στην σκακιέρα, ανάλογα με την σημασία και την αξία τους στη μάχη. Για παράδειγμα, οι στρατιώτες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και θεωρούνται αρκετά αναλώσιμοι. Θυσιάζονται με άλλα λόγια για να προστατευθούν άλλα κομμάτια του στρατού που είναι περισσότερο σημαντικά.

Με το πέρασμα των αιώνων, το σκάκι αναβαθμίστηκε και όλοι οι ευγενείς συμμετείχαν σε αγώνες σκακιού. Μάλιστα οι βασιλείς εξασκούσαν το μυαλό τους μέσα από το σκάκι και εμπνέονταν στρατηγικές για επερχόμενες μάχες. Άλλωστε, το σκάκι πρόκειται για μία αναπαράσταση της μάχης σε βασικό επίπεδο. Αν ερμηνεύσεις τον τρόπο λειτουργίας στο σκάκι, μπορείς εν πολλοίς να προβλέψεις τον τρόπο με τον οποίο θα λάβει χώρα η μάχη. Ως εκ τούτου, έχεις πλεονέκτημα ως προς την πρόβλεψη των επόμενων κινήσεων του αντιπάλου.

Υπάρχει μία ολόκληρη κουλτούρα που σχετίζεται με το σκάκι. Ιδιαίτερα τους περασμένους αιώνες, αναδείχθηκε σε αρκετά δημοφιλές παιχνίδι. Ήταν όμως ένα πνευματικό παιχνίδι, ανώτερο σε μεγάλο βαθμό από τα παιχνίδια που απλώς βοηθούν τους ανθρώπους να περάσουν ευχάριστα την ώρα τους. Μέσα από το σκάκι, ο κάθε παίχτης έχει τη δυνατότητα να εμπλουτίζει τις γνώσεις του και να εξασκείται στην τέχνη του πολέμου.

Γι’ αυτό και το σκάκι είναι τόσο δημοφιλές από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα. Βοηθά τους στρατηγούς να ερμηνεύσουν τις κινήσεις των αντιπάλων και να τις αντικρούσουν, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους ως προς τη μάχη. Σε κάθε πολιτισμό, σε κάθε εποχή, κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά πολύτιμο. Αυτή η αξία αντικατοπτρίζεται ιδιαίτερα εύγλωττα στη θέση που κατείχε διαχρονικά το σκάκι.